Błąd zakłócania

Błąd, który powoduje mylne wrażenie istnienia związku pomiędzy czynnikami.

Badanie eksperymentalne

Badanie prospektywne, porównujące skutek interwencji podejmowanej w grupie badanej do grupy kontrolnej, w której nie zastosowano interwencji.

Badanie kliniczno – kontrolne (case-control study)

Badanie obserwacyjne, retrospektywne, badające związek przyczynowo – skutkowy (narażenie na dany czynnik zachorowanie), porównując grupę badanych chorujących na daną chorobę do grupy badanych nie chorujących na tę chorobę np. pod względem występowania prawdopodobnej przyczyny choroby. 

Badanie kohortowe (badanie długofalowe – follow up)

Należy do grupy badań obserwacyjnych. Polega na ocenie występowania danego zjawiska, choroby w zależności ekspozycji na prawdopodobny czynnik. 

Badanie przekrojowe (skriningowe):

Badanie obserwacyjne, polega na jednorazowej i jednoczasowej ocenie narażenia (ekspozycji) i skutku (wystąpienie choroby) dlatego nie możemy określić związku przyczynowo – skutkowego.

Czułość testu diagnostycznego

Prawdopodobieństwo dodatniego wyniku testu u osób naprawdę chorych = a/ (a+c).

Ekspozycja – narażenie

Jest czynnikiem działającym w przeszłości, zanim osoba zachorowała na interesującą nas chorobę np. styl życia: dieta, palenie papierów, czy warunki pracy: metale ciężkie, promieniowanie, zapylenie.

Iloraz szans (OR- odds ratio)

Prawdopodobieństwo wystąpienia choroby, zjawiska w grupie narażenia w stosunku do grupy nienarażonej.

Iloraz szans (OR)=  a*d / c*b.

Kohorta

Grupa osób, które mają wspólne cechy, istotne z punktu widzenia pytań postawionych na początku badania.

Korelacja

Opisuje zależność pomiędzy parami zmiennych, np. między wzrostem a cholesterolem całkowitym a ciśnieniem tętniczym.

Kurtoza

Współczynnik koncentracji wartości zmiennej wokół średniej. Wartość kurtozy między –33 świadczy większej koncentracji wartości wokół średniej.

Maskowanie (ślepa próba)

Pacjent lub pacjent i badacz nie wie, kto jest w grupie badanej a kto w kontrolnej.

Mediana

Środkowa wartość w zbiorze obserwacji, gdy wartości są uporządkowane w kolejności.

Moda

Wartość najczęściej występująca w zbiorze obserwacji.

Odchylenie standardowe (SD)

Miara rozproszenia obserwacji wokół średniej.

Powtarzalność

Im większa powtarzalność wyników tym większe prawdopodobieństwo, że zastosowano prawidłowy test i że wyniki min uzyskane są prawdziwe.

Przedział ufności

Jest zakresem, w którym mieści się średnia wartość badanej cechy, która jest określona na podstawie badanej próby, w populacji. Definiuje on wielkość błędu, o ile uzyskany wynik może odbiegać od wartości rzeczywistej.

Randomizacja

Losowy dobór do grupy badanej i kontrolnej.

Regresja prosta

Ocena zależności dwóch zmiennych ciągłych. Pytamy o ile zmiana wartości zmiennej niezależnej (narażenie) wpływa na zmianę zmiennej zależnej (wynik, efekt).

Rozkład normalny

Charakterystyczna krzywa dzwonowa, definiowana średnią i odchyleniem standardowym.

Rzetelność

Miara dokładności pomiaru dokonywanego za pomocą testu diagnostycznego.

Ryzyko względne (RR – relative risk)

Wskaźnik ryzyka wystąpienia np. choroby, zgonu itp. wśród osób narażonych w stosunku do ryzyka u osób nienarażonych.

Zapadalność w grupie narażonej / Zapadalność w grupie nie narażonej = a/(a+b) / c/(c+d).

Skośność

Współczynnik asymetrii. Im wartość współczynnika bliższa zeru tym większa symetria rozkładu.

Swoistość testu diagnostycznego

Prawdopodobieństwo ujemnego wyniku testu u osób naprawdę zdrowych = d/(b+d).

Średnia arytmetyczna (X)

Suma wszystkich wartości zbioru obserwacji podzielona przez liczbę obserwacji(Sx/n).

Trafność

Wyraża stopień w jakim test diagnostyczny mierzy to co powinien mierzyć.

Wartość predyktywna dodatnia

Prawdopodobieństwo, że choroba naprawdę występuje u osób z dodatnim wynikiem testu = a/(a+b).

Wartość predyktywna ujemna

Prawdopodobieństwo, że choroba naprawdę nie występuje u osób z ujemnym wynikiem testu = d/(c+d).

Współczynnik determinacji (r2)

Mówi, w jakim procencie zmiany jednej cechy determinują zmiany innej.

Współczynnik korelacji  (r(X,Y)

Szacuje liniowy związek pomiędzy zmiennymi. Zakres wartości od -1 do +1.