Zmienne dzielimy na kategorie względem pewnych cech:

1. Cechy jakościowe (niemierzalne): dotyczą zmiennych opisowych uzyskanych np. w kwestionariuszu (np.: płeć, stany cywilny, miejsce zamieszkania, wykształcenie) i w badaniu fizykalnym (kolor skóry, stan nawodnienia) czy w badaniu moczu (kolor, odczyn) itp.

 

Cechy te mierzone są w skali:

a)  Nominalnej- przypisujemy wartości liczbowe poszczególnym nazwom danej zmiennej, każda z nich ma tę samą ważność np.:

-          stan cywilny ( 1. panna, 2.mężatka, 3. rozwiedziona, 4. wdowa), odczyn moczu (1. kwaśny, 2. obojętny, 3. zasadowy),

-          dychotomiczna: występują tylko dwie kategorie: płeć (1. kobieta, 2. mężczyzna), występowanie bólu (1. tak, 2. nie).

b)  Porządkowej -przypisujemy wartości liczbowe poszczególnym nazwom danej zmiennej, uporządkowane według stopnia natężenia np.:

-          wykształcenie (1. podstawowe, 2. zawodowe, 3. średnie, 4. wyższe),

-          samopoczucie (1. bardzo dobre, 2. dobre, 3. przeciętne, 4. złe, 5. bardzo złe).

zmienne_jakosciowe

2. Cechyilościowe(mierzalne): dotyczą zmiennych, które wyrażone są w postaci pewnej skali liczbowej uzyskanych np. w kwestionariuszu (np.: wiek, ilość lat w małżeństwie), w pomiarach antropometrycznych (np.: wzrost, ciężar ciała, obwody ciała),  w pomiarach czynności funkcjonalnej organizmu (np.: temperatura ciała, tętno, ciśnienie) czy w badaniach laboratoryjnych (stężenie cholesterolu całkowitego, glukozy).

Cechy te mogą być ciągłe lub dyskretne.

a) Ciągłe: przyjmują dowolne wartości z określonego przedziału liczbowego.

Mierzone są w skali interwałowej - wartości liczbowe w postaci liczb całkowitych jak i ułamkowych z określonego przedziału np.: stężenie cholesterolu całkowitego, glukozy, ciśnienie tętnicze krwi, ciężar ciała, wiek.

b) Dyskretne: przyjmują wartości liczb naturalnych.

Mierzone są w skali porządkowej np.: liczba wypalanych papierosów, liczba osób w rodzinie, liczba oddechów, tętno).

zmienne_ilosciowe